Święto Newroz

Newroz – święta nowego roku, dni w których muzułmanie kładą na stole Koran, chrześcijanie – Biblię, zaratustrianie – Awestę.

A było to tak… dawno, dawno temu, królestwem rządził okrutny król Zahak. Żywił się on mózgami młodych chłopców i wprawiał w trwogę wszystkich poddanych, szczególnie tych, którzy mieli oddać mu swoje dzieci. Okrucieństwo władcy było tak wielkie, że świat straciły swe barwy a wszystko spowił mrok.

Pewnego dnia, los padł na syna kowala o imieniu Kawe. Ojciec nie miał zamiaru oddać chłopca na pewną śmierć i gdy wkroczył do pałacu władcy, zabił go swoim młotem. Podobno tak walił że aż iskry leciały i rezydencja stanęła w płomieniach 😉 Wersje są różne, możliwe, że rozpalił ogień i w ten sposób oznajmił wszystkim dobrą nowinę i oni również radowali się przy ogniskach. Nastała światłość, wiosna i szczęście.

Legenda jest kurdyjska, jej poboczny wątek tłumaczy również powstanie narodu. Historia Newrozu sięga czasów przedmuzułmańskich i przedchrześcijańskich, co oznacza, że połowa Bliskiego Wschodu się bawi 😉 Radują się też Irańczycy, Kurdowie w Turcji, Iraku oraz Syrii, a nawet mieszkańcy Afganistanu, Tadżykistanu i Turkmenistanu – więc tam, gdzie sięgały wpływy Persji.

Dane nam było przejeżdzać rowerami akurat  w ten czas (połowa marca) ❤ Byliśmy zaskoczeni, że wkraczamy w nowy rok, nie wiedzieliśmy czego się spodziewać a każdy dzień był niespodzianką.

Pierwszą oznakę Newrozu dostrzegliśmy w budynku granicznym na przejściu Turcja – Irak. Był to kolorowo zastawiony stół. Jak się później okazało, większość domów, zakładów pracy czy sklepów dba o taki „stroik”. Żaden z elementów nie pojawia się tam przypadkowo.

55 4 (1)

Te symbole to 7s

  • serkeh, ocet – dojrzałość i cierpliwość
  • sabzeh, wysiana zielona pszenica – odrodzenie
  • senjed, suszone owoce drzewa lotosu – miłość
  • sekkeh, monety dla bogactwa
  • seer, czosnek – zdrowie
  • sib, jabłko – piękno
  • samanu, deser – dobrobyt

Czasem też malowane jajka, inne gadżety a od około stu lat – rybki. Wyobraźcie sobie zimowe i szare ulice irańskich miasteczek i „stosy” kul z kolorowymi rybkami.

55 3 (1)

Z kolei po przekroczeniu granicy z Iranem, zatrzymaliśmy się w pierwszym mieście -Piranszahr i zostaliśmy ugoszczeni przez cudowną rodzinkę. Wieczorem zabrali nas na przełęcz z której rozpościerał się widok na całe miasto i ogniska rozpalane przez młodych.

img_1027

Parę dni później nocujemy w wiosce, gdzie mieszkańcy żyją bardzo skromnie.  Dom naszych gospodarzy odwiedzają sąsiedzi, członkowie rodziny, wójt oraz inni, dziwni przybysze. Na początku myśleliśmy że to jakieś wygłupy, ale przychodzili z coraz bardziej niezwykłymi pomysłami. Zbierali jajka i łakocie – tak jak nasi kolędnicy.

img_1164
Pani Młoda to oczywiście chłopak 😉

img_1159

A więc marcowy 2019 rok jest kurdyjskim 2719 a irańskim 1398 rokiem. Co ciekawe, nawet Rzymianie rozpoczynali rok w marcu, o czym świadczą nazwy miesięcy:

  • octo oznacza osiem, nie dziesięć
  • novem to dziewieć, a nie jedenaście
  • decem to dziesięć zamiast dwanaście

Newroz został w wpisany na Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO.

57 2 (1)56 2 (1)


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s